Doanh nghiệp nợ bảo hiểm xã hội - nỗi khổ dồn hết lên người lao động

Thứ năm - 23/10/2014 04:05
(THO) - Thực trạng nợ đọng bảo hiểm (bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm tự nguyện; gọi chung là bảo hiểm) tại không ít doanh nghiệp, trong đó phần lớn là doanh nghiệp (DN) ngoài Nhà nước (DNNNN) đang gây ảnh hưởng không nhỏ tới quyền lợi của người lao động (NLĐ), làm gia tăng mất cân đối trong thu, chi cũng như nguy cơ “vỡ quỹ” bảo hiểm. Đây là vấn đề bức xúc đang được nhiều người lao động và cả xã hội quan tâm. Cần phải mạnh tay áp dụng chế tài đối với những vi phạm!
Cán bộ BHXH và Bưu điện tỉnh phối hợp giải đáp thắc mắc, kiến nghị của các đối tượng khi đến nhận lương và chế độ BHXH. Ảnh: Anh Đài
Cán bộ BHXH và Bưu điện tỉnh phối hợp giải đáp thắc mắc, kiến nghị của các đối tượng khi đến nhận lương và chế độ BHXH. Ảnh: Anh Đài
   Được ăn, “thua bỏ chạy”

    Theo khảo sát gần đây nhất, năm 2004 (thời điểm triển khai thực hiện Chỉ thị số 13/CT-TU của Tỉnh ủy “Về xây dựng, củng cố các tổ chức Đảng, đoàn thể chính trị ở các đơn vị kinh tế ngoài quốc doanh, liên doanh với nước ngoài), toàn tỉnh có 94 DNNNN (DN cổ phần, công ty TNHH, công ty tư nhân, DN FDI) nợ bảo  hiểm với số tiền 2 tỷ 966 triệu đồng. 5 năm sau (năm 2009) số DNNNN nợ tăng lên 671, tương đương với số tiền 21 tỷ 455 triệu đồng. Đến tháng 6-2014, số DNNNN nợ tăng lên 1.800, tương đương số tiền 147 tỷ 919 triệu đồng. Đến tháng 10-2014, số DN nợ bảo hiểm từ 3 tháng đến 87 tháng là 906 DN, tương đương với số tiền 114 tỷ 957 triệu 864 nghìn đồng (số tròn). Nhiều DN nợ bảo hiểm từ 50 tháng trở lên như: Công ty CP Chế biến tinh bột ngô (87 tháng), Công ty CP Vận tải viễn dương Nam Triệu (62 tháng); Công ty CP Đầu tư xây dựng thủy lợi 2 (58,5 tháng), Công ty Phương Nam - Mai Lâm (63 tháng), Công ty TNHH ASIAN Việt Nam (53,6 tháng)... Nhiều DN có số nợ bảo hiểm lên đến tiền tỷ như: Công ty CP LICOGI 15 (5.469.408.008 đồng); Công ty CP Bỉm Sơn Viglacera (3 tỷ 058 triệu đồng); Công ty CP Công nghiệp tàu thủy Hoàng Long Vinasin (3 tỷ 676 triệu đồng); Công ty CP Xi - măng Công Thanh (2 tỷ 035 triệu đồng)...
 

   Anh Nguyễn Văn Dũng là họa sĩ thiết kế làm việc cho một công ty quảng cáo (công ty tư nhân) có địa chỉ tại phường Ba Đình, TP Thanh Hóa đã gần 5 năm. Mặc dù khi hợp đồng công việc, anh được chủ cơ sở cam kết thực hiện các quy định về đóng bảo hiểm theo đúng hướng dẫn của Nhà nước. Tuy nhiên, quá trình làm việc, không chỉ anh mà nhiều NLĐ khác đều không được chủ cơ sở đóng bảo hiểm. Chỉ khi, cơ sở này bị BHXH làm công văn khởi kiện ra tòa, mọi việc mới được giải quyết tương đối ổn thỏa.

Cũng như anh Dũng, chị Nga cũng hợp đồng lao động với một công ty xây dựng công trình giao thông ở Thọ Xuân cho hay: Đã mấy năm làm việc ở công ty, chẳng bao giờ chị biết bệnh viện là gì. Gần đây, có chồng, sinh con, chị mới thấy thiệt thòi khi làm chế độ thai sản mà nguyên nhân chính là do chủ DN không thực hiện nghiêm việc đóng bảo hiểm cho NLĐ.
 

   Thực tế cho thấy, không chỉ NLĐ ở những DN trên bị chủ cơ sở chây ỳ, không đóng bảo hiểm, mà nhiều NLĐ ở các DNNNN khác cũng cùng chung số phận. Nhiều nơi, NLĐ phải “đỏ mắt” chờ đợi, thậm chí, khi có sự can thiệp của pháp luật, quyền lợi chính đáng, hợp pháp cũng mới được giải quyết một phần.
 

   Trao đổi với chúng tôi, ông Lê Xuân Dự, trưởng phòng thu BHXH tỉnh, cho biết: Tình trạng nợ đọng, chậm đóng BHXH đang diễn ra khá phổ biến, nhất là ở các DNNNN, khiến nhiều NLĐ có nguy cơ bị xâm hại quyền lợi BHXH, thậm chí mất quyền lợi BHXH. Để giải quyết tình trạng này, bên cạnh việc tăng cường cán bộ đến tận cơ sở tuyên truyền, nhắc nhở, đôn đốc các DN, chủ sử dụng lao động chấp hành nghiêm các quy định về đóng bảo hiểm cho NLĐ; phối hợp với cấp ủy, chính quyền các địa phương kiểm tra, nhắc nhở theo phương châm “nợ ở đâu, báo cáo ở đấy để cùng giải quyết”, phối hợp với ngành lao động, thương binh và xã hội (LĐ,TB&XH) thanh tra, kiến nghị xử phạt hành chính, BHXH tỉnh cũng thực hiện nghiêm việc đánh điểm thi đua đối với các đơn vị có tỷ lệ nợ lớn giữa các tháng. Riêng một số đơn vị có số nợ từ 100 triệu đồng trở lên và thời gian kéo dài quá 6 tháng, bắt buộc ngành bảo hiểm phải làm đơn khởi kiện ra tòa. Tuy nhiên, hiệu quả của giải pháp này cũng không cao và cũng chỉ là giải pháp “cực chẳng đã”. Bởi, sau khi đưa nhau ra tòa, những đơn vị có khả năng, thì có thể “hòa giải thành”, nhưng những đơn vị không có khả năng, thì, dù quyết định của tòa án như thế nào cũng thật khó có khả năng để thi hành án. Một điều nữa là, việc khởi kiện DN nợ BHXH ra tòa cũng rất tốn thời gian, công sức và cả những vướng mắc về luật và trình tự thủ tục.
 

   DN nợ bảo hiểm, chây ỳ không đóng bảo hiểm, cơ quan chức năng bế tắc giải pháp đã đưa không ít lao động lâm vào tình cảnh khó khăn. Tình trạng này, nếu không được giải quyết, sớm muộn, đôi vai họ sẽ phải gánh thêm gánh nặng, mà nhãn tiền là không có việc làm (DN giải thể, ngừng hoạt động), không chốt được sổ bảo hiểm, khó giải quyết các chế độ theo quy định như thai sản, ốm đau, hưu trí...
 

   Cần có chế tài mạnh để xử lý
 

   Thực trạng nợ đọng bảo hiểm đang gia tăng như số liệu đã nêu ở phần trên, tất yếu dẫn đến hệ lụy là, nhiều NLĐ bị vi phạm quyền lợi, nhất là các DN đang trong diện nợ đọng, DN đã hoặc đang đứng trước nguy cơ phá sản. Cũng theo ông Dự, một trong những nguyên nhân để các DN, các chủ sử dụng lao động nợ đọng bảo hiểm, đó là, biện pháp xử phạt các hành vi vi phạm pháp luật về nợ đọng, chây ỳ nộp bảo hiểm chưa đủ sức răn đe. Ông Dự phân tích, theo quy định hiện hành, mức phạt tối đa đối với hành vi vi phạm pháp luật bảo hiểm của chủ sử dụng lao động hiện nay không vượt quá 75 triệu đồng. Cùng với mức phạt này, DN vi phạm chỉ phải nộp thêm một khoản lãi chậm đóng, đúng bằng lãi suất đầu tư của quỹ BHXH, thấp hơn lãi suất cho vay của ngân hàng. Vì vậy, nhiều DN đã làm một bài toán đơn giản là: sẵn sàng chịu phạt để chiếm dụng quỹ BHXH phục vụ hoạt động của DN còn rẻ hơn là đi vay tại ngân hàng. Đấy là chưa kể những DN mà tài khoản ở các ngân hàng đã nằm ở dạng “khoanh vùng”, hoặc báo động “phong tỏa”.
 

   Để khắc phục tình trạng này, nhiều ý kiến cho rằng, đã đến lúc cần có những chế tài đủ mạnh, đưa vào Luật BHXH để chấn chỉnh và xử lý tình trạng nợ đọng dây dưa từ phía các DN nói chung, DNNNN nói riêng để buộc các đơn vị sử dụng lao động tự giác tuân thủ các nghĩa vụ BHXH đối với NLĐ. Bên cạnh đó, cần nâng mức xử phạt đối với các hành vi vi phạm, thậm chí coi việc nợ đọng BHXH vào quy định tội danh trong Bộ luật Hình sự, nhằm bảo đảm tính răn đe, hạn chế vi phạm pháp luật BHXH, góp phần bảo vệ quyền và lợi ích chính đáng của NLĐ... Riêng đối với các DN đã ngừng hoạt động, giải thể, phá sản hoặc chủ lao động bỏ trốn, DN nợ BHXH tồn đọng kéo dài, không còn khả năng trả nợ cần có giải pháp phù hợp, tạo hành lang pháp lý cho giải quyết chế độ BHXH đối với NLĐ một cách kịp thời, không để NLĐ quá thiệt thòi.
 

   Được biết, gần đây, Bộ trưởng LĐ,TB&XH và một số cơ quan hữu trách đã có các kiến nghị đề nghị các cơ quan chức năng (LĐ,TB&XH; Kế hoạch và Đầu tư; Liên đoàn Lao động, Ban quản lý các khu công nghiệp...) để yêu cầu người sử dụng lao động và NLĐ tham gia BHXH; từng bước nghiên cứu giao thẩm quyền thanh tra, xử phạt vi phạm bảo hiểm (trốn đóng, nợ đọng, chậm đóng BHXH) về cơ quan BHXH. Đây có thể là một trong những giải pháp giúp ngành BHXH từng bước xử lý dần những khó khăn trước tình trạng nợ đọng bảo hiểm của các DN, nhất là DNNNN hiện nay.


Nguồn tin: Theo baothanhhoa.vn

Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá

Click để đánh giá bài viết

  Ý kiến bạn đọc

Những tin mới hơn

Những tin cũ hơn