Thực hiện Điều 60 Luật BHXH (sửa đổi): Quyền lợi NLĐ được mở rộng hơn

Thứ tư - 17/06/2015 16:40
Trên cơ sở kế thừa Luật BHXH 2006, Luật BHXH (sửa đổi) được ban hành có nhiều điểm mới được sửa đổi, bổ sung, tiến bộ hơn nhằm mục đích đảm bảo an sinh xã hội lâu dài cho NLĐ. Mới đây, tại cuộc họp báo cung cấp thông tin cho báo chí, đại diện BHXH Việt Nam đã phân tích cụ thể, rõ hơn về Điều 60, Luật BHXH (sửa đổi).
Thực hiện Điều 60 Luật BHXH (sửa đổi): Quyền lợi NLĐ được mở rộng hơn
Quy định linh hoạt
Theo đó, Điều 60, Luật BHXH (sửa đổi) đã bổ sung quy định đối với một số trường hợp đặc biệt, NLĐ được nhận BHXH một lần là: Người đang bị mắc một trong những bệnh nguy hiểm đến tính mạng như ung thư, bại liệt, xơ gan cổ trướng, phong, lao nặng, nhiễm HIV đã chuyển sang giai đoạn AIDS và một số bệnh khác theo qui định của Bộ Y tế.

So với Luật BHXH 2006, đây là điểm tiến bộ, giải quyết kịp thời cho những trường hợp có thời gian đóng BHXH từ đủ 20 năm trở lên không may bị bệnh hiểm nghèo được nhận ngay BHXH một lần để giải quyết những khó khăn trước mắt (Luật BHXH năm 2006 không có quy định này).

Còn với các trường hợp khác có khó khăn nhưng chưa tới mức phải nhận ngay BHXH một lần thì Luật BHXH (sửa đổi) khuyến khích NLĐ tích luỹ thời gian đã đóng BHXH để sau này đóng tiếp BHXH bắt buộc hoặc tham gia BHXH tự nguyện cho đủ điều kiện về thời gian đóng BHXH để được hưởng lương hưu khi về già.

Cùng với đó, trong thời gian bảo lưu đóng BHXH, không may gặp hoàn cảnh khó khăn đặc biệt như trên thì NLĐ được giải quyết nhận ngay BHXH một lần, hoặc nếu không may NLĐ qua đời thì thân nhân được hưởng trợ cấp mai táng bằng 10 tháng lương cơ sở (nếu đã có thời gian đóng BHXH đủ từ 12 tháng trở lên) và trợ cấp tử tuất (hằng tháng hoặc một lần) tùy theo thời gian đã đóng BHXH. Nếu NLĐ đã nhận BHXH một lần thì không được nhận các chế độ như trên nữa.
Tuy nhiên, trong thực tế, NLĐ làm việc trong một số ngành nghề, công việc đặc biệt với thu nhập thấp, không ổn định, không thể làm việc và đóng BHXH cho đủ 20 năm để có thể được nhận lương hưu. Dù khi mất việc NLĐ được hưởng trợ cấp thất nghiệp, được hỗ trợ học nghề, được tư vấn giới thiệu việc làm miễn phí, được cấp thẻ BHYT trong thời gian hưởng trợ cấp thất nghiệp hằng tháng…

Ngoài ra, NLĐ còn được hưởng trợ cấp thôi việc theo quy định của Bộ luật Lao động đối với thời gian làm việc trước năm 2009 do chủ SDLĐ trả. Song, NLĐ thật sự cần một khoản tiền làm vốn sau một số năm làm việc trở về quê làm ăn sinh sống. Trong số này có trường hợp đặc biệt khó khăn mà chỉ duy nhất còn sổ BHXH là chỗ dựa cuối cùng. Nếu không được nhận ngay BHXH một lần, họ sẽ tìm mọi cách bán hoặc cầm cố sổ BHXH để nhận một khoản tiền (thấp hơn số tiền cơ quan BHXH thanh toán theo quy định). Nếu không xử lý tốt vấn đề này sẽ đẩy NLĐ khó khăn thêm, tạo cơ hội cho những kẻ lợi dụng kẽ hở của chính sách mua bán sổ.

Giảm gánh nặng cho ngân sách

Ngoài ra, qui định tại Điều 60 Luật BHXH (sửa đổi) cũng giúp giảm gánh nặng của ngân sách nhà nước, bản thân và gia đình NLĐ khi hết tuổi lao động. Nếu NLĐ chỉ đóng BHXH một thời gian rồi nhận ngay BHXH một lần thì khi hết tuổi lao động sẽ không có cơ hội được hưởng lương hưu. Như vậy, Nhà nước phải dùng ngân sách để trợ cấp cho họ (trợ cấp người cao tuổi).

Hiện mỗi năm Nhà nước phải bỏ ra khoảng 3.000 tỷ đồng chi trợ cấp cho khoảng 1,5 triệu người từ 80 tuổi trở lên với mức 180.000 đồng/người/năm. Nếu mỗi năm tăng thêm 600.000 người thì ngân sách phải bỏ ra một khoản chi phí rất lớn để chi trợ cấp xã hội và mua BHYT cho họ. Cùng với đó, khi tuổi già thường đau ốm, bệnh tật nên gia đình và xã hội cũng phải hỗ trợ nhiều hơn do mức trợ cấp rất thấp.
Thực chất Điều 60, Luật BHXH (sửa đổi) nhằm đảm bảo thực hiện quyền an sinh xã hội của công dân một cách lâu dài, bền vững và cũng là biện pháp để nhà nước thực hiện nghĩa vụ bảo đảm an sinh xã hội đối với công dân, giảm gánh nặng đối với ngân sách.

Tại Điểm a, Khoản 1, Điều 60 Luật BHXH (sửa đổi) cũng quy định rõ, khi NLĐ đủ điều kiện về tuổi đời để hưởng lương hư